Przysłów 22

Rozdział 22

אנִבְחָ֣רNivkharשֵׁ֭םSheimמֵעֹ֣שֶׁרMeiosherרָ֑בRavמִכֶּ֥סֶףMikkesefוּ֝מִזָּהָ֗בUmizzahavחֵ֣ןKheinטֽוֹב׃Tov
1Cenniejszem imię nad bogactwo wielkie, nad srebro i złoto wziętość dobra. 
בעָשִׁ֣ירAshirוָרָ֣שׁVarashנִפְגָּ֑שׁוּNifgashuעֹשֵׂ֖הOsehכֻלָּ֣םKhullamיְהוָֽה׃Adonai
2Bogaty i biedny stykają się wzajemnie: stwórcą ich obudwu Wiekuisty. 
געָר֤וּםArum׀רָאָ֣הRaaרָעָ֣הRaaויסתרVystr[וְנִסְתָּ֑ר][venistar]וּ֝פְתָיִ֗יםUfetayimעָבְר֥וּAveruוְֽנֶעֱנָֽשׁוּ׃Veneenashu
3Mądry przewiduje nieszczęście i chroni się; głupcy zapędzają się i muszą pokutować. 
דעֵ֣קֶבEikevעֲ֭נָוָהAnavaיִרְאַ֣תYiratיְהוָ֑הAdonaiעֹ֖שֶׁרOsherוְכָב֣וֹדVekhavodוְחַיִּֽים׃Vekhayyim
4Za pokorą i bogobojnością idzie bogactwo, cześć i życie. 
הצִנִּ֣יםTsinnimפַּ֭חִיםPakhimבְּדֶ֣רֶךְBederekhעִקֵּ֑שׁIkkeishשׁוֹמֵ֥רShomeirנַ֝פְשׁ֗וֹNafshoיִרְחַ֥קYirkhakמֵהֶֽם׃Meihem
5Ciernie i zasadzki są na drodze przewrotnego, kto życia swego strzeże, stroni od nich. 
וחֲנֹ֣ךְKhanokhלַ֭נַּעַרLannaarעַל־Alפִּ֣יPiדַרְכּ֑וֹDarkoגַּ֥םGamכִּֽי־Kiיַ֝זְקִ֗יןYazkinלֹֽא־Loיָס֥וּרYasurמִמֶּֽנָּה׃Mimmenna
6Wychowuj chłopca według drogi jego; i wtedy gdy się zestarzeje nie zboczy od niej. 
זעָ֭שִׁירAshirבְּרָשִׁ֣יםBerashimיִמְשׁ֑וֹלYimsholוְעֶ֥בֶדVeevedלֹ֝וֶ֗הLovehלְאִ֣ישׁLeishמַלְוֶֽה׃Malveh
7Bogaty nad ubogimi panuje, a jest dłużnik sługą wierzyciela. 
חזוֹרֵ֣עַZoreiaעַ֭וְלָהAvlaיקצור־Yktsvr[יִקְצָר־[yiktsar]]אָ֑וֶןAvenוְשֵׁ֖בֶטVesheivetעֶבְרָת֣וֹEvratoיִכְלֶֽה׃Yikhleh
8Kto krzywdę wysiewa zbierze niedolę, a bicz jego zaciekłości się skończy. 
טטֽוֹב־Tovעַ֭יִןAyinה֣וּאHuיְבֹרָ֑ךְYevorakhכִּֽי־Kiנָתַ֖ןNatanמִלַּחְמ֣וֹMillakhmoלַדָּֽל׃Laddal
9Kto życzliwe ma oko, ubłogosławiony będzie, albowiem udziela chleba swego biednemu. 
יגָּ֣רֵֽשׁGareishלֵ֭ץLeitsוְיֵצֵ֣אVeyeitseiמָד֑וֹןMadonוְ֝יִשְׁבֹּ֗תVeyishbotדִּ֣יןDinוְקָלֽוֹן׃Vekalon
10Wypędź szydercę a ustanie zwada, a uspokoi się spór i sromota. 
יאאֹהֵ֥בOheivטהור־Thvr[טְהָר־[tehar]]לֵ֑בLeivחֵ֥ןKheinשְׂ֝פָתָ֗יוSefatavרֵעֵ֥הוּReieihuמֶֽלֶךְ׃Melekh
11Miłuje On tego, kto ma serce czyste; czyje usta wdzięczne tego przyjacielem król. 
יבעֵינֵ֣יEineiיְ֭הוָהAdonaiנָ֣צְרוּNatseruדָ֑עַתDaatוַ֝יְסַלֵּ֗ףVayesalleifדִּבְרֵ֥יDivreiבֹגֵֽד׃Vogeid
12Oczy Wiekuistego ochraniają mężów poznania, ale sprawom przeniewiercy gotuje upadek. 
יגאָמַ֣רAmarעָ֭צֵלAtseilאֲרִ֣יAriבַח֑וּץVakhutsבְּת֥וֹךְBetokhרְ֝חֹב֗וֹתRekhovotאֵֽרָצֵֽחַ׃Eiratseiakh
13Rzecze leniwy: lew na drodze, w pośrodku ulicy mogę być zamordowany. 
ידשׁוּחָ֣הShukhaעֲ֭מֻקָּהAmukkaפִּ֣יPiזָר֑וֹתZarotזְע֥וּםZeumיְ֝הוָ֗הAdonaiיפול־Yfvl[יִפָּל־[yippal]]שָֽׁם׃Sham
14Jamą głęboką są usta kobiet cudzych; przeklęty od Wiekuistego, wpada tam. 
טואִ֭וֶּלֶתIvveletקְשׁוּרָ֣הKeshuraבְלֶב־Velevנָ֑עַרNaarשֵׁ֥בֶטSheivetמ֝וּסָ֗רMusarיַרְחִיקֶ֥נָּהYarkhikennaמִמֶּֽנּוּ׃Mimmennu
15Jeżeli głupota przylgnęła do serca chłopca, rózga napomnienia oddali ją od niego. 
טזעֹ֣שֵֽׁקOsheikדָּ֭לDalלְהַרְבּ֣וֹתLeharbotל֑וֹLoנֹתֵ֥ןNoteinלְ֝עָשִׁ֗ירLeashirאַךְ־Akhלְמַחְסֽוֹר׃Lemakhsor
16Gnębi się nieraz biednego, aby mu mienia przysporzyć; daje się bogatemu, aby go w nędzę wtrącić. 
יזהַ֥טHatאָזְנְךָ֗Oznekhaוּ֭שְׁמַעUshemaדִּבְרֵ֣יDivreiחֲכָמִ֑יםKhakhamimוְ֝לִבְּךָ֗Velibbekhaתָּשִׁ֥יתTashitלְדַעְתִּֽי׃Ledati
17Nakłoń ucho i słuchaj słów mędrców, a skieruj twe serce ku nauce mojej. 
יחכִּֽי־Kiנָ֭עִיםNaimכִּֽי־Kiתִשְׁמְרֵ֣םTishmereimבְּבִטְנֶ֑ךָBevitnekhaיִכֹּ֥נוּYikkonuיַ֝חְדָּ֗וYakhdavעַל־Alשְׂפָתֶֽיךָ׃Sefateikha
18Bo błogo ci, jeśli je zachowasz we wnętrzu swojem, jeśli się utwierdzą razem na ustach twoich. 
יטלִהְי֣וֹתLihyotבַּ֭יהוָהBa-Adonaiמִבְטַחֶ֑ךָMivtakhekhaהוֹדַעְתִּ֖יךָHodatikhaהַיּ֣וֹםHayyomאַף־Afאָֽתָּה׃Atta
19Abyś w Wiekuistym miał zaufanie, wyłuszczam ci je dzisiaj, zwłaszcza tobie. 
כהֲלֹ֤אHaloכָתַ֣בְתִּיKhatavtiלְ֭ךָLekhaשלשוםShlshvm[שָׁלִישִׁ֑ים][shalishim]בְּמ֖וֹעֵצֹ֣תBemoeitsotוָדָֽעַת׃Vadaat
20Wszak napisałem ci już prawidła, wraz z radami i objaśnieniami. 
כאלְהוֹדִֽיעֲךָ֗Lehodiakhaקֹ֭שְׁטְKoshtאִמְרֵ֣יImreiאֱמֶ֑תEmetלְהָשִׁ֥יבLehashivאֲמָרִ֥יםAmarimאֱ֝מֶ֗תEmetלְשֹׁלְחֶֽיךָ׃Lesholekheikha(פ)(f)
21Aby cię poznajomić z istotą słów prawdy, abyś słowa prawdy mógł podać tym, którzy rady twej zasięgną. 
כבאַֽל־Alתִּגְזָל־Tigzalדָּ֭לDalכִּ֣יKiדַל־Dalה֑וּאHuוְאַל־Vealתְּדַכֵּ֖אTedakkeiעָנִ֣יAniבַשָּֽׁעַר׃Vashshaar
22Nie krzywdź biednego dlatego że biedny, a nie gnęb ubogiego w bramie. 
כגכִּֽי־Kiיְ֭הוָהAdonaiיָרִ֣יבYarivרִיבָ֑םRivamוְקָבַ֖עVekavaאֶת־Etקֹבְעֵיהֶ֣םKoveeihemנָֽפֶשׁ׃Nafesh
23Albowiem Wiekuisty poprowadzi ich sprawę, a zabierze życie tym, którzy ich ograbiają. 
כדאַל־Alתִּ֭תְרַעTitraאֶת־Etבַּ֣עַלBaalאָ֑ףAfוְאֶת־Veetאִ֥ישׁIshחֵ֝מוֹתKheimotלֹ֣אLoתָבֽוֹא׃Tavo
24Nie spoufalaj się z popędliwym; a z człowiekiem zapalczywym się nie zadawaj. 
כהפֶּן־Penתֶּאֱלַ֥ףTeelafארחתוRkhtv[אֹֽרְחֹתָ֑יו][orekhotav]וְלָקַחְתָּ֖Velakakhtaמוֹקֵ֣שׁMokeishלְנַפְשֶֽׁךָ׃Lenafshekha
25Abyś się nie nauczył ścieżek jego, a nie przygotował sideł dla duszy twojej. 
כואַל־Alתְּהִ֥יTehiבְתֹֽקְעֵי־Vetokeeiכָ֑ףKhafבַּ֝עֹרְבִ֗יםBaorevimמַשָּׁאֽוֹת׃Mashshaot
26Nie bądź z tych, którzy rękę dają, którzy za długi zaręczają. 
כזאִם־Imאֵֽין־Einלְךָ֥Lekhaלְשַׁלֵּ֑םLeshalleimלָ֥מָּהLammaיִקַּ֥חYikkakhמִ֝שְׁכָּבְךָ֗Mishkavekhaמִתַּחְתֶּֽיךָ׃Mittakhteikha
27Bo jeślibyś nie miał czem zapłacić, czemu mają zabrać pościel twą z pod ciebie. 
כחאַל־Alתַּ֭סֵּגTasseigגְּב֣וּלGevulעוֹלָ֑םOlamאֲשֶׁ֖רAsherעָשׂ֣וּAsuאֲבוֹתֶֽיךָ׃Avoteikha
28Nie przesuwaj granicy odwiecznej, którą ustanowili ojcowie twoi. 
כטחָזִ֡יתָKhazitaאִ֤ישׁIsh׀מָ֘הִ֤ירMahirבִּמְלַאכְתּ֗וֹBimlakhtoלִֽפְנֵֽי־Lifneiמְלָכִ֥יםMelakhimיִתְיַצָּ֑בYityatstsavבַּל־Balיִ֝תְיַצֵּבYityatstseivלִפְנֵ֥יLifneiחֲשֻׁכִּֽים׃Khashukkim(פ)(f)
29Jeżeliś zauważył człowieka biegłego w swym zawodzie, przed obliczem królów on stanie, choć nie ostoi się przed czernią. 
Czytaj komentarze do Przysłów 22
Raszi, Rambam, Ibn Ezra i więcej →
Poprzedni rozdziałNastępny rozdział